Krakau dag 5: terug naar huis

Niet volgens plan

Vandaag was de dag dat we weer terug naar huis zouden keren, maar pas ’s avonds zodat we nog de hele dag in de stad zouden hebben en nog iets konden doen. Dat was tenminste het plan. Helaas was mijn moeder ziek wakker geworden, en niet een beetje niet zo lekker, maar echt beroerd. Tegen de tijd dat ik uit bed was stond ze onder de douche, en daarna is ze naar het mini-bankje gestrompeld waar ze voor pampus lag, tot ze aangaf dat het echt niet goed ging en we een dokter moesten bellen. Jaim heeft via 112 een ambulance gebeld en zij waren er al snel. Na haar allereerste coronatest (negatief) bleek ze waarschijnlijk een infectie te hebben. Een lading antibiotica en zuurstof hielp gelukkig al een hoop, en wonder boven wonder hoefde ze niet mee naar het ziekenhuis. De ambulance-broeders hebben haar erg goed geholpen en spraken gelukkig ook erg goed Engels, en mn moeder was gelukkig ook weer aanspreekbaar. We moesten echter wel 1,5 uur later ons appartement verlaten, we hadden eerder al gevraagd of we later uit konden checken ivm de koffers, maar dat was niet mogelijk helaas. Maar mijn moeder voelde zich gelukkig alweer een flink stuk beter en wilde zelf naar het winkelcentrum lopen om daar rustig neer te ploffen terwijl de rest alsnog de stad in ging. Dat klinkt misschien een beetje onaardig, maar ze had zelf ook geen zin in ons om zich heen, en het winkelcentrum had erg relaxte stoelen.

Maar goed, de rest van de dag is dus een beetje in het water gevallen. Niet alleen door mijn moeder, maar ook doordat de ene toren op het plein niet te beklimmen was, de andere erg duur was voor wat je er voor kreeg, en de toren die we eigenlijk echt wilden beklimmen dicht was en, net als de grot van de draak, pas eind april weer zou openen. Gelukkig hebben we nog wel een drankje kunnen doen in de zon en hebben we nog wat stappen erbij kunnen zetten, maar niets in vergelijking met de stappen van de voorgaande dagen.

Rond de lunchtijd zijn we teruggelopen naar het winkelcentrum. Hier ben ik samen met Tries op zoek gegaan naar nog wat souvenirs voor de kinderen, wat nog best lastig was aangezien ze vooral kleding verkochten. Uiteindelijk heb ik in een boekhandel/speelgoedwinkel/knutsel-winkel wat van die goedkope vliegtuigjes gevonden die je zelf moet maken door een soort erg breekbaar schuim in elkaar te steken, maar dan in de vorm van vogeltjes. Ze waren al goedkoop en ook nog eens afgeprijsd, dus uiteindelijk was ik voor 4,50 zloty klaar, ongeveer 1 euro.

Zondag hadden we al ontdekt dat je bij het foodcourt op de bovenste verdieping van het winkelcentrum goed kunt eten, dus daar zijn we heen gegaan voor de lunch. Het voordeel van een foodcourt is dat iedereen kan eten wat hij wil, en zo lunchten we met wraps, subwaybroodjes, friet met vlees, peper en onbekende saus er overheen afgemaakt met wat kipstukjes van de KFC. Hierna zijn we buiten een rondje gaan lopen om in het tunneltje richting het centrum wat pączkibroodjes te kopen voor thuis. Deze berlinerbol achtige broodjes zouden ook daar waarschijnlijk zeer in de smaak vallen. Peer-karamel, appel-karamel, banaan-aardbei, naturel, kokos, chocolade… Tig smaken hadden ze met ook nog eens drie verschillende bovenkanten, voor ieder wat wils dus. Bij de mannen thuis vielen deze goed in de smaak, de meiden vonden ze mwah. Maar toen waren ze ook al een dag oud, dus niet heerlijk vers.

Na de korte wandeling zijn we weer terug gekeerd naar het winkelcentrum waar Jaim het weer had over de taartjes, waar ze het eigenlijk al vanaf de eerste keer dat we daar kwamen over had. We hebben het nog even kunnen rekken, maar na een kwartier was er geen houden meer aan en ging ze nu gewoon een taartje halen. Ze heeft twee winkeltjes uitgebreid bekeken en nog een keer en toen de rest overtuigd om ook even te gaan kijken. Uiteindelijk viel de keuze op de winkel Nakielny, die ook meerdere keren aanwezig was in het winkelcentrum. Na een uitgebreide blik op de vitrine viel mijn keuze op een soort merengue chocolade aardbei-taart. Ik had gezien dat dit nogal flinke taarten waren, dus ik besloot te delen met mijn moeder, die zich fit genoeg voelde daarvoor. Het stuk dat ik uiteindelijk kreeg was vier keer zo groot als Tries haar normale gebakje en bestond uit een merengue, een dikke laag compacte chocolade mousse, nog een merengue en daar bovenop wat aardbeien met aardbeiensaus. Het was een flinke klus om het weg te werken, en uiteindelijk is dat helaas ook niet gelukt, maar lekker was het wel. Net als de soort gelijke gebakjes van Jaim en Jeroen en de kleine gebakjes van Tries en mn vader.

Naar het vliegveld

Hierna zat het wachten er gelukkig bijna op, en konden we rustig met een ongeplande omweg richting het busplatform. Het station zat aan het winkelcentrum vast, dus daar waren we zo nadat we de koffers bij het bagagedepot hadden opgehaald. Tries was gisteren vergeten de bustickets te stempelen, dus die konden we gewoon hergebruiken. Het was ondertussen vol spits, dus de bus zat lekker vol. Gelukkig zaten wij als eersten, en konden de koffers vastgezet worden met de gehandicapten-gordel. En het was zo druk dat ze toch amper ruimte hadden om rond te rijden. Alleen de laatste haltes moesten ze af en toe even tegengehouden worden.

Mijn moeder begon zich ondertussen weer wat slechter te voelen, maar we moesten de laatste grote hobbels nog even nemen: de security-check en het vliegtuig in. De security-check was nog even spannend toen het toch te vermoeiend voor haar bleek en ze nog even moest zitten, maar gelukkig kon Tries de beambten overtuigen dat ze gewoon even lage bloedsuiker had. Daarna heeft ze kunnen liggen op de stoeltjes terwijl we wachtten op de vlucht. Deze zou met tien minuten vertraging vertrekken en dat haalde hij uiteindelijk prima. We hebben mijn moeder redelijk makkelijk nog met het vliegtuig mee gekregen. Alleen het vliegtuig weer uit was een ander verhaal. Maar uiteindelijk is het gelukt, en is ze in de auto terecht gekomen. Jaim moest alleen nog een extra rondje langs Rijswijk rijden, maar daarna was ik rond 1 uur ’s nachts ook eindelijk thuis.

Categories: Krakau, Reizen | Tags: , , , , | Reacties uitgeschakeld voor Krakau dag 5: terug naar huis

Krakau dag 4: Wieliczka zoutmijn

Pomorska street 2

Vandaag ging de bel al vroeg. Letterlijk de bel, want iemand besloot aan te bellen, waarna iedereen wakker schrok en het ontbijt vandaag dus wat aan de vroege kant was. Er waren ruimschoots broodjes gekocht, en na een goed ontbijt was iedereen klaar om te gaan. Op het programma voor vandaag stond eerst een bezoek aan het Stasi-museum. Of nee, het Gestapo-museum. Onee, Pomorska street 2 heet het gewoon. Hierna zouden we door gaan naar de zoutmijn van Wielickszka, iets waarvan ik mijn vermoedens had dat het een flinke toerist trap zou zijn, gezien de prijs (te duur voor Polen zelf), en omdat er in alle recensies werd gesproken dat je flink op moest schieten anders kon je niets van de uitleg horen. Maar eerst richting het museum bij ons in de buurt.

Het museum opende pas om 10 uur de deuren, dus we hebben nog even extra langzaam aan gedaan voor we vertrokken. Dankzij de toeristische route van gisteren richting het centrum konden we er zo naar toe lopen en waren we, ondanks nog een extra blokje om door de wijk, alsnog te vroeg. Maar om 10 uur konden we gelukkig alsnog zo het museum binnen, en het was op woensdag gratis entree, dus dat was mooi meegenomen. Het museum zelf ging over de periode 1939 – 1956 tijdens de bezetting, eerst door de Duitsers, en daarna ook een soort van door de Sovjets die er een communistische staat van maakten. Het museum bevond zich in het voormalig hoofdkwartier van de Gestapo. Hier was echter helemaal niets van terug te zien in het echte museumdeel. Dit deel was eigenlijk vooral veel tekst en weinig echt te zien. En daarnaast was museum eigenlijk wel een groot woord er voor, het was 1 ruimte. En dan ook nog eens een kleine ruimte. Kortom, we waren er al snel uit gekeken. Gelukkig hadden ze ook nog de oude cellen waar ze de mensen opsloten, maar ook hier was het vooral even binnen kijken, wat dingen proberen te lezen en nog voor kwart over tien stond iedereen weer buiten. Kortom, toerist trap nummer 1 van die dag hadden we al binnen, al was het nog niet eens echt slecht in elkaar gezet, maar gewoon veel te weinig om een apart museum te rechtvaardigen, zelfs al betaal je er maar 2 euro voor.

Bustickets kopen

Jaim had uitgezocht waar de bus richting de zoutmijn stopte, en dat was een straat verderop. Onderweg kwamen we een busticket-automaat tegen, maar die reageerde niet zo goed. Door naar de halte dan maar, hopen dat ze daar nog een automaat hadden. Die hadden ze natuurlijk niet, dus dan maar gewoon de bus in en daar tickets halen. Dat kan niet bij de buschauffeur, maar alleen bij de automaat binnen in de bus, die nergens op reageerde. Dan maar zwart rijden hadden we ons bij neergelegd, toen het apparaat toch besloot te herstarten en daarna gewoon te werken. Aangetikt dat we 5 kaartjes wilden (6 in 1 transactie kon niet), maar toen kon er alleen maar met munten of kaart betaald worden. Voldoende munten voor 6 tickets hadden we niet dus dat was geen optie, maar de kaart wilde hij ook niet lezen. En aangezien nu de automaat wel weer werkte konden we ons daar bij een controle niet meer op beroepen, en in boekjes werd gewaarschuwd voor controleurs die geen medelijden hadden met domme toeristen. Kortom, snel de bus maar uit toen we een halte met een kaart-automaat zagen.

Bij deze halte zijn ze vervolgens met vijf personen bezig geweest om kaartjes te kunnen kopen. Briefgeld wilde de automaat niet pakken, muntjes hadden we nog steeds niet genoeg en de automaat sprong steeds weer op Pools. Uiteindelijk is het gelukkig gelukt om te pinnen (met €3,50 transactie kosten bijna drie zo veel als 1 kaartje kostte). Maar eraan gedacht om ook gelijk kaartjes voor de terugweg te kopen hadden ze niet.

In Wieliczka

Uiteindelijk kwamen we na een klein half uur uit bij de juiste bushalte en konden we zo richting de zoutmijn lopen om hier tickets voor de eerst volgende Engelstalige tour te bestellen. Deze was helaas pas 1 uur later, maar daardoor konden we wel nog even wat frietjes, met erg lekkere ketchup, eten. Om 12:30 konden we met wat andere toeristen achter een gids aan. We gingen een klein gebouwtje binnen en na een korte gang was daar een houten trap. Deze trap zijn we 40 verdiepingen afgedaald tot we in de mijnschacht uitkwamen. Om het zout te beschermen tegen de vochtige buitenlucht werd er gewerkt met een soort sluizen. Pas als de ene deur weer dicht was mocht de volgende weer open.

De eerste ruimte waar we binnen kwamen stond gelijk al een groot beeld van Copernicus, een van de eerste toeristen in de mijn, honderden jaren geleden al. Dit beeld was gemaakt van zout, zoals ook de vloer en de meeste wanden. Dit was echter geen wit korrelig zout zoals je misschien zou verwachten, maar was een donkergrijs geheel wat erg op marmer leek. Verder waren er met houten balken dingen gestut in verschillende ruimtes en gangen. Dit allemaal zonder schroeven of ander metaal, want die zouden snel gaan roesten door de atmosfeer. Op sommige plekken hadden ze met glas en plastic pinnen de omgeving verankerd ter bescherming. 

De tour ging door vele ruimtes, sommigen klein, anderen enorm groot. Onderweg werd er door de gids soms een korte uitleg gegeven, bijvoorbeeld over dat er paarden in de mijn werkten die eenmaal beneden nooit meer boven kwamen, en hoe ze zout water naar boven transporteerden. Maar verder waren het eigenlijk vooral kunstwerken van zoutsteen en kapellen die te bekijken waren. De grote kerkruimte was indrukwekkend om te zien met vele 3D-scènes op de wanden. De gids vertelden dat ze voor Corona jaarlijks 3 miljoen bezoekers hadden, zo’n 10.000 per dag. Momenteel zaten ze op 1.000 per dag. Waar het normaal dus echt lopende band werk is en je met een stuk of zes (grotere) groepen in de kerkruimte bent, hadden we deze nu geheel voor onszelf. En hoewel we regelmatig een beetje door moesten lopen, ging de tour zelf niet zo gehaast als ik op basis van de recensies had verwacht, al dachten anderen daar anders over.

Het Wieliczka zoutmijn museum

Na de tour door de zoutmijn kon je nog door naar het museum, wat we wel wilden. Hier zou over 40 minuten de volgende tour starten vertelde onze gids. Na even door de naast gelegen ruimtes gestruind te hebben besloten we die richting op te lopen na een minuut of tien, waarna dezelfde gids weer vertelde dat er over een minuut of 40 een volgende tour zou starten, maar we konden in plaats daarvan ook nu met de lift naar boven. Oké, dan eerst nog even wat drinken in het restaurantje dan maar, want het museum wilden we toch wel zien. Na nogmaals een half uur kwamen we terug, kwam er weer iemand vertellen dat de volgende tour pas over 30 a 40 minuten zou beginnen. “Maar we konden ook met de lift mee naar boven.” Toen hebben we maar besloten daar in de buurt te wachten, en na een minuut of 20 kwam er gelukkig een Engelstalige gids die ons plus 2 anderen mee nam voor het museum. Blijkbaar hebben weinig mensen interesse in (wachten voor) het museum, en het lijkt ook een beetje alsof het ontmoedigd wordt.

Onze gids was een klein vrouwtje die later vertelde dat wij haar eerste groep waren. Ze was heel enthousiast en al snel ontdekte we waarom je niet vrij het museum kon bezoeken: dit was ook een kriskras gangenstelsel waarbij je geen idee meer had waar je was. Ze vertelde heel uitgebreid over het proces van het mijnen, over de eigenaars van de mijn en wat we verder ook maar wilden weten. M’n moeder had een vraag gesteld over een kapel waar we even naast stonden te wachten en vervolgens dacht de gids dat we heel geïnteresseerd waren in kapellen, en dus kregen we alle kerkelijke stukken te zien en de nieuwe kapel die nu voor groepen gelovigen in gebruik was, met een totaal andere zeer moderne stijl.

Uiteindelijk bood de museumtour eigenlijk alles wat we in de gewone tour een beetje misten en doordat we nu maar met 8 waren was er alle tijd voor alles wat we maar wilden zien of waar we vragen over hadden. Uiteindelijk was deze tour misschien nog wel interessanter dan de gewone tour. Ondanks de nogal matige organisatie van de tours, was het dus zeker geen touristtrap maar de moeite waard. Al zou je daarvoor wel ook het museum moeten bezoeken, anders mis je het beste deel er van.

Weer boven

Met een lift gingen we weer terug naar de begane grond, waar we via een ander gebouw op een andere plek weer buiten kwamen. Gelukkig stopte daar in de buurt ook de bus, dus we konden al snel weer de bus in richting het centrum. Het kaartjes kopen in de bus ging deze keer een stuk sneller, al accepteerde de automaat de verzamelde muntjes niet en moest er dus weer gepind worden.

We stapten uit bij de halte na het water, waarna we in het centrum op zoek gingen naar een leuk restaurantje. Deze vonden we een paar straten verderop, Tivoli. Hier hadden ze vooral (heel dik belegde) pizza’s, maar ik koos voor kip met broccoli-aardappel gratin. Zowel de pizza’s als de kip (en de pasta van mn vader) smaakten erg goed. Op de terugweg hebben we nog een ijsje gehaald in een kleine tentje naast de hoofdstraat (Jaim later een McFlurry), maar die haalde het toch niet bij ijs uit Dubrovnik.

Weer terug in het appartement hebben we nog een potje Amerikaans gejokerd en won ik de halve pot vol streepjes en daarna was het tijd om te douchen en naar bed te gaan. Morgen weer terug naar Holland.

Categories: Krakau, Reizen | Tags: , , , , , , , , , , , | Reacties uitgeschakeld voor Krakau dag 4: Wieliczka zoutmijn

Krakau dag 3: Auschwitz en Birkenau

Na wederom erg vroeg wakker worden doordat het appartement erg kraakt was iedereen ruim op tijd klaar om te vertrekken richting het station. Er waren broodjes gesmeerd en er was drinken ingepakt, want daar zou niets te halen zijn behalve een flesje water. Het weer viel helaas enorm tegen, voor de hele dag werd regen voorspeld, en dat begon al zodra we de deur uitstapten.

Via de gebruikelijke wandelroute kwamen we uit bij wederom het winkelcentrum. Na even pinnen liepen we hier verder doorheen, door het treinstation en op naar het busplatform. G3, de stopplaats van de bus was zo gevonden en mooi op tijd kwam de bus, een touringcar, aan. Het was niet druk, dus we konden een relaxt plekje claimen en nog een beetje rust pakken en sightseeën aangezien de bus eerst nog een heel stuk de stad door moest.

Oświęcim

Na een klein uur reden we Oświęcim, binnen, het stadje waar Auschwitz (de Duitse versie van Oświęcim) staat. Hier is duidelijk zichtbaar dat Auschwitz een toeristentrekpleister is geworden met een groot station, een McDonalds en een Burger King er tegenover en tig hotels. De bus stopte uiteindelijk bij een groot bouwterrein wat blijkbaar de eindbestemming was. Blijkbaar stond een deel van het plein voor het gebouw in de steigers, maar iets verderop was wel de daadwerkelijke ingang en we waren mooi op tijd. Sterker nog, we waren precies op tijd, want nog geen minuut nadat er nog wat mensen van ons groepje naar de wc gingen kwam er een grote schoolklas binnen en zagen we zo minimaal dertig personen het trapje naar de wc beneden af gaan. Dat moesten wel erg ruime toiletten zijn, of er was stiekem nog een achter uitgang. Maar we waren in ieder geval blij dat we niet net na die groep aangekomen waren.

Auschwitz

Ik had eigenlijk wel verwacht dat we de welbekende Arbeit macht Frei-poort onderdoor zouden lopen maar deze staat niet bij de echte ingang van Auschwitz. Als allereerste op het terrein staat er namelijk een groot baksteenrood gebouw met drie ingangen. Eén ingang richting het museum, één ingang richting de toiletten, een boekenwinkel en een kleine kiosk waar je wat te eten of drinken kon halen, en de laatste deur ging richting een fris nieuw ogend restaurant. Op zich allemaal niet zo heel vreemd, ware het niet dat dit geen nieuwbouw was dat puur voor toeristen gebouwd was, nee, het waren authentieke Auschwitz gebouwen, waar vroeger ook de nieuw aangekomen gevangenen werden ontvangen. Een beetje een schril contrast dus met het huidige gebruik er van.

Maar goed, ondertussen was het tijd om de tour daadwerkelijk te gaan beginnen. Binnen kregen we een sticker en een headset, en vervolgens moesten we aan de andere kant van het gebouw wachten tot de groepen compleet waren en de gids er ook was. Hier kon je het prikkeldraad rondom de gevangenenbarakken zien, met de bekende poort. Ondertussen werd de groep steeds groter en groter. Maar toen de gids kwam bleek dat het meerdere groepen waren. Een man nam iedereen met een bepaald nummer op zijn ontvanger mee, terwijl de rest moest wachten. Een deel daarvan had weer een andere sticker en ging met nog een andere gids mee en uiteindelijk bleven we over met een groep van 10 tot 12 personen en startte de tour bij de poort.

Plattegrond van Auschwitz I

Het Auschwitz museum

Auschwitz bestaat uit vele bakstenen gebouwen en is tegenwoordig een museum. Geen barakken, zoals ik eigenlijk had verwacht, maar gewone stenen gebouwen van meestal twee verdiepingen hoog met nog een kelder en een zolder. Het was oorspronkelijk een militaire kazerne. Wij begonnen in blok 4 waar we een korte introductie over het vernietigingskamp kregen met de aantallen mensen die er zijn aangekomen, het aantal mensen dat het niet levend heeft verlaten en hoe deze aantallen zijn verdeeld over bevolkingsgroepen en geloven. Er staat ook een doorzichtige urn met de enige as die ze nog gevonden hebben. Door middel van grote foto’s werden we meegenomen in het proces van aankomst per trein, de daaropvolgende selectie en een maquette van de gaskamers. Het rare is dat je je na al die verhalen en boeken er over een bepaalde voorstelling van hebt gemaakt, maar de maquette leek daar totaal niet op. Eigenlijk was het nog veel efficiënter dan ik had verwacht. De gids hamerde vooral op de grote aantallen mensen die hier vernietigd waren. Dit bleek vooral bij het volgende gebouw waar allerlei spullen in vitrines lagen. Allerlei spullen die mensen hadden meegenomen in de trein maar die ze na aankomst al heel snel niet meer nodig hadden. vitrines vol met koffers, schoenen, protheses en allerlei potten en pannen omdat mensen daadwerkelijk dachten in een soort ghetto te komen wonen waarbij ze die nodig hadden. Eén ruimte lag vol met mensenhaar. Ik heb me eerder afgevraagd waarom ze dit bewaarden, maar blijkbaar werd het mensenhaar gewoon verkocht aan bedrijven die er vervolgens weer rollen stof van konden maken. Zo lag er ook een grote rol mensenhaarstof.

De gevangenisbarak en rechtspraak

Hoewel we in Auschwitz I waren ging dit deel vooral over wat er in Auschwitz II (Birkenau) gebeurde. De gevangenis was echter wel een deel van het oorspronkelijke Auschwitz. Dit was een barak met onderin allerlei strafcellen. Zo was er een mini cel met alleen een luik onderin om binnen te komen. Hier moesten vier mensen continu in staan tot ze hun straf uit hadden gezeten of overleden. In een andere cel werden gevangenen uitgehongerd. Tussen dit blok en het naast gelegen blok stond de muur waar gevangenen doodgeschoten werden. Niet meer de originele muur, maar een replica er van. Overigens werden hier ook regelmatig Poolse burgers terechtgesteld. Eens in de zoveel tijd kwam er een rechter naar het gevangenen-blok en dan konden ook gewone burgers terecht gesteld worden voor hun ‘misdaden’. Meestal was dit vooral een schijnproces voor de achterblijvers, en werden mensen standaard ter dood veroordeeld. Aan de ramen die op dit plein uitkeken kon je ook duidelijk zien dat dit het gevangenis-blok was. Deze waren op een grote gleuf na helemaal dichtgemetseld. De ramen van het naastgelegen blok, dat uitkeek op de dodenmuur, waren afgedekt met houten planken.

De gaskamer van Auschwitz I

Langs een aantal andere barakken kwamen we bij een soort klein pleintje voor de keukens. Hier stond een replica-galg ter herinnering aan de 12 gevangenen die hier waren opgehangen als een represaille voor de ontsnapping van drie van hun werkgroepleden. Vanuit hier liepen we door naar net naast het hoofdkamp. hier is een doorgang in het prikkeldraad gemaakt zodat men makkelijk door kan lopen naar deze strook naast het terrein. Hier is de ingang van de gaskamer en het (nagebouwde) crematorium van Auschwitz I. Dit was oorspronkelijk gewoon een opslag, maar is gebruik voor vergassingen op kleine schaal, nadat ze eerst in de kelder van de gevangenis van het kamp een test hadden gedaan hiermee. Voor de ingang van deze gaskamer staat een galg. Dit is de galg waaraan de kampleider Rudolf Höss een paar jaar na de oorlog is opgehangen. In de verte is zijn oude huis nog zichtbaar, een huis dat overigens nu als gewoon woonhuis in gebruik is door mensen zonder link met Auschwitz.

We konden door de gaskamer lopen, en dat was eigenlijk niet zo bijzonder. Je zou een naargeestig sfeertje verwachten, maar eigenlijk was het gewoon een betonnen kelder. Er was een groep Joodse scholieren aanwezig en daarvan zaten er wel enkele te bidden en het te behandelen als een echte gedenkplaats. De volgende ruimte was het crematorium, maar dit was een replica om te laten zien hoe het er in die tijd uitgezien zou hebben. Hierna was de tour door Auschwitz afgelopen, al had ik het idee dat we nog vrijwel niets gezien hadden, eigenlijk alleen de foto’s, de overgebleven spullen en de gevangenisbarak. Ik zou graag ook een ingerichte barak hebben gezien, en dingen zoals de keukens en hoe de ontvangst en registratie in zijn werk ging. Een beetje dus zoals de mensen daar daadwerkelijk leefden. Ik had het idee dat ik veel nieuws zou horen, maar eigenlijk was dat heel beperkt. Maar tegelijk was het wel fijn om nu daadwerkelijk een écht beeld erbij te hebben.

Pauze

Op weg naar de uitgang werd afgesproken dat we een korte pauze zouden nemen. Het was namelijk heel koud in het kamp, ondanks dat het niet regende. We hadden echt even wat warms nodig om te ontdooien. En dan hadden wij nog winterjassen aan, moet je je voorstellen hoe koud de gevangenen het gehad moeten hebben. Maar gelukkig is er in onze tijd gewoon een restaurantje om wat warms te drinken te bestellen. We bestellen dus een rondje thee en koffie, en een bakje frietjes met zn allen, voor de lekkere trek. Helaas was de thee kokend heet, zelfs toen de bus al bijna vertrok nog. Mijn moeder besloot daarop om de thee op het schoteltje te gieten, dan zou het eerder afkoelen. De rest vond dat uiteraard absurd, maar bij nazoeken bleek inderdaad dat dit vroeger wel gedaan werd. Blijkbaar is mijn moeder al heel erg oud. Ik heb een deel overgegoten in het thermoskopje van Tries en de rest was toen net een beetje drinkbaar. Het laatste beetje heb ik vlak voor de bus opgedronken, en uiteindelijk konden we dus opgewarmd de bus richting Auschwitz II: Birkenau.

Auschwitz II: Birkenau

Birkenau ligt op ongeveer drie kilometer afstand van Auschwitz I. Er is een pendelbus die heen en weer rijdt tussen beide kampen. Auschwitz III Monowitz is geheel verdwenen en dus niet meer te bezoeken. In een minuut of vijf rijdt de bus naar Birkenau en kom je uit vlak voor de het gebouw met de poort waar de trein door naar binnen reed. Naast de poort voor de trein zit nog een andere poort voor auto’s en mensen, waardoor wij naar binnen gingen. Waar Auschwitz eigenlijk nog volledig intact is, is Birkenau het tegenovergestelde. Een groot deel van het kamp bestond uit houten prefab barakken die allemaal in brand zijn gestoken toen de nazi’s vertrokken, en ook de gaskamers en crematoria zijn opgeblazen. Alleen het oudste deel van het kamp, met stenen barakken, stond er nog. Wel stonden er over het hele terrein nog stenen schoorstenen, ook van de barakken die afgebrand waren. Deze schoorstenen gaven nog wel een indruk van hoe groot het kamp ooit geweest is. Ook waren er een aantal houten barakken herbouwd om een indruk daarvan te geven.

De route volgen

De tour door Birkenau begon door het volgen van de spoorlijn. Bij het perron stond nog een oude kar waarmee de mensen vroeger hier aankwamen. Daarna volgde voor henop het perron de beruchte selectie en gingen het grootste deel direct door naar een van de twee gaskamers. Wij volgden het pad dat deze mensen volgden en dat bracht ons naar een monument aan het eind van het spoor. Het monument bestond uit lelijke grote stenen blokken die een beetje random neergegooid waren. Wat de betekenis er van was, wist zelfs de gids niet. Aan beide kanten van dit monument stond vroeger een gaskamer en een crematorium. Deze zijn echter gesloopt en opgeblazen dus het waren vooral betonnen gaten met blokken stenen, maar dankzij de maquette in Auschwitz I wel redelijk herkenbaar. Maar het indrukwekkendste is nog wel de schaal er van. De kleedruimte was echt enorm, daar pasten echt heel veel mensen tegelijkertijd in.

Via een pad liepen we langs de verwoeste machinekamer en de naastgelegen as-put. In de crematoria kon niet alles goed verbrand worden. De overgebleven botten werden vaak vermalen en de as werd gedumpt in as-putten die verspreid over het kamp lagen of in de rivier. Via een pad langs allerlei stenen barakken liepen we terug naar het begin van het terrein. Hier stonden twee stenen barakken met de ruimte er tussenin afgesloten als een soort binnenplaats. Dit was de zogenaamde dodenbarak, waar mensen naar toe werden gestuurd als ze letterlijk ten dode waren opgeschreven, in afwachting van de volgende vergassing. Dit was ook de enige barak die we echt van binnen hebben kunnen bekijken, met de ‘bedden’ waarop de gevangenen sliepen met soms wel zes personen per laag. En ook hier was het weer ijzig koud door een enorme tocht. Na het bezoek aan dit gebouw zijn we met onze gids weer naar de ingang gelopen, waar zij afscheid van ons nam. Wij hadden het weer koud en de pendelbus terug vertrok net op dat moment dus die zijn we ingesprongen. We hadden nog losse entree-tickets voor Auschwitz I, maar daarvoor zouden we nog ruim 1,5 uur moeten wachten. Daar hadden we geen zin meer in, en de meesten hadden het ook wel gezien. De bus terug reed maar eens per uur, en daar moesten we nog een half uur voor wachten. Een goed moment om nog even het boekwinkeltje te bezoeken en wat te drinken. Toen we bij de bushalte stonden stond er ook een grote groep scholieren die dezelfde bus moesten hebben. De terugweg was dus een stuk drukker dan de heenweg.

Terug naar Krakau

Om 17:30 uur waren we terug bij ons appartement, nadat de bus zich door de spits had gewurmd. Na een break van ongeveer een uur zijn we weer richting het centrum gelopen. Mijn moeder wilde daarbij graag een keer naar links, in plaats van naar rechts (waar het centrum daadwerkelijk was). Dus met een omweg hebben we alvast kunnen zien waar we morgenochtend naar toe moeten lopen. En we liepen weer eens door een andere, gezellige, straat richting het centrum. Hier zijn we op zoek gegaan naar een restaurant, maar dat liep niet zo soepeltjes. Uiteindelijk vonden we een Georgisch restaurant net naast het grote plein. Hier hadden ze ook gyros, wat mijn moeder graag wilde. Ik heb iets van gegrilde kip met een paddenstoelensaus gekozen, de rest ging voor verschillende soorten gyros. De gyros viel uiteindelijk wat tegen omdat het niet helemaal was zoals verwacht, maar mijn kip met rijst smaakte erg goed! Qua desserts hadden ze niet zo heel veel soeps, maar Jeroen had al verlekkerd naar de baklava op de kaart gekeken. Uiteindelijk heeft hij in zijn eentje dus een toetje besteld, wat hij uiteraard nog een aantal keer gehoord heeft.

Na het eten wilden we in het donker nog even naar het Wawel paleis, maar eenmaal daar aangekomen bleek de ingang afgesloten te zijn. We zijn daarom maar via de planty teruggelopen naar het appartement.

Categories: Krakau, Reizen | Tags: , , , , , | Reacties uitgeschakeld voor Krakau dag 3: Auschwitz en Birkenau